Erken Girişim Desteği Nedir?

Erken Girişim Desteği

  • 0-3 yaş arası riskli bebekler ve gelişimsel gecikmeleri olan veya gecikme riski taşıyan çocuklar ile ailelerine erken girişim desteği sağlanması konusu ülkemizde çok yeni bir kavramdır.
  • Erken girişim desteği bebeklerin ve çocukların gelişimsel potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olmak için onları ve ailelerini desteklemeyi amaçlayan bir hizmetler yelpazesidir.
  • Çocukların çoğunun, belirli bir zaman çerçevesinde ulaştıkları belirli gelişimsel dönüm noktaları vardır. Erken Girişim Desteği, gelişimsel gecikmelerin görüldüğü çocuklara yardımcı olur; beslenmeyle ilgili ya da duyusal sorunlar, dille ilgili gecikmeler, kaba ve ince motor becerilerinde gecikmeler yada bireysel potansiyele ulaşmak için gerekli olan becerileri kazanmadaki gecikmeler bunlardandır.
  • Tüm çocuklar farklı hızlarda büyür ve gelişirler, ama çocukta gelişim gecikmeleri olunca aileler ilave endişeler duyarlar. Herhangi bir gelişimsel gecikmenin çocuklar üzerindeki uzun dönemli etkilerini en aza indirmek amacıyla bebeklerde ve küçük çocuklarda böyle durumları saptamaya ve desteklemeye yönelik, hekimlerle ve ailelerle yakın temas içinde çalışan Riskli Bebek Danışma Merkezleri Ülkemizde henüz sınırlı sayıdadır.ribem.com.tr
  • Bu merkezler ilgili hekimlerle yakın işbirliği içinden çalışarak ihtiyacı olan bebeklerin,  çocukların ve ailelerin hangi gereksinimlerinin önemli olduğunu veya ailenin hangi desteklere ihtiyaçlarının olabileceği konularında destek ve danışmanlık hizmetleri verirler. ribem.com.tr

Erken girişim desteği nedir?

  • Erken Girişim Desteği biyolojik veya çevresel risk faktörleri açısından dezavantajlı küçük çocukların fiziksel, bilişsel ve duygusal sınırlılıklarını önlemek ya da en aza indirmek için verilen hizmelerdir.

  • Erken Girişim Desteği Riskli bebekler ile yeti yitimi tanısı konulan, akranı olan diğer çocuklarla aynı hızda büyümeyen, öğrenmeyen ya da öğrenme ve büyüme açısından gelişimsel gecikme riski taşıyan 36 aylıktan (3 yaşdan) küçük bebeklerin ve çocukların güçlü yönlerine destek verecek, zayıf yönlerini geliştirecek ve gelişimsel potansiyellerine ulaşmalarına destek sağlayacak biçimde tasarlanır.

Erken Girişim Desteği için neden 0-3 yaş önemlidir?

  • Pek çok araştırmacı 0-3 yaş arası erken dönem deneyimlerinin, beyin gelişiminde çok önemli yer aldığını belirtmektedir.
  • Çocuğun ilk 3 yaşındaki öğrenme kapasitesi ile fiziksel ve davranışsal eğitime verdiği yanıt çok daha hızlıdır. Bu nedenle “Erken girişim desteğinin”  ilk 3 yaşta sağlanmasının önemi çok büyüktür.
  • Erken girişim programları zamanında ve uygun verilirse çocuğun gelişimsel özelliklerinde büyük ilerlemeler yapabilir. Rahim içi (fetal) dönem ve yaşamın ilk yıllarında yapısal ve organizasyonel açıdan beyin gelişimi daha hızlı olduğundan erken girişim programları doğumdan üç yaşına kadar olan dönemi kapsamaktadır

  • Çocuğunuzla etkili iletişim, çevresel koşullara yeterli uyum ve yeterli beslenme sağlıklı beyin gelişimi için olmazsa olmazlar arasındadır

Çocuğuma niçin erken girişim sunuluyor?

  • Bebek doğduğu zaman, onda gelişimsel gecikmelerin olabileceği ya da böyle bir riskin bulunabileceği konusunda kaygılar duyarız. Erken girişim, bebeğin potansiyelini tam olarak geliştirmesine yardımcı olabilir.
  • Erken girişim desteği bebeğin aşağıdaki alanlar dahil tüm alanlarda gelişmesine yardımcı olabilir
  • Kapsamlı bir erken girişim programı, gelişimle ilgili beş alana hitap eder ve spesifik hizmetler her çocuğun kendine özgü gereksinimlerini karşılayacak biçimde bireyselleştirilir.

Erken Girişim Hangi Alanları

Kaba motor beceriler

Bebeğinizin bacakları, kolları ve karın kasları gibi büyük kaslarını kullanarak vücudunu hareket ettirmesine olanak verir

İnce motor beceriler

Bebeğinizin daha ayrıntılı hareketleri kontrol etmek için ellerindeki kaslar gibi daha küçük kaslarını kullanmasına olanak verir

Bilişsel gelişim

Bir çocuğun nasıl düşündüğü / öğrendiği İletişim, dil, konuşma, görme ve sosyal-duyusal gelişim becerileri

Beslenme becerileri
Problem çözme/öğrenme becerileri
Uyum/kendi işini görebilme becerilerinin gelişimi.

 

 

Çocukta yeti yitiminin olması ya da ‘riskli durum’un bulunması ve çocuğun özel gereksinimlere sahip olması sonucunda aileler oldukça büyük sıkıntı yaşayabilirler. Klinisyenler ailelerin toplumda sunulan destek kaynaklarıyla ve diğer ailelerle bağ kurmalarına yardım ederler, onların endişelerini dinlerler ve ailelerin zihinlerine takılabilecek her türlü sorunun yanıtlanmasına yardımcı olurlar.

Erken girişim niçin böylesine önemlidir?

  • Araştırmaların gösterdiğine göre, doğum ile 36'ncı ay arasındaki zaman çocuğun yaşamında kritik bir gelişimsel dönemdir.
  • Bu aylar, daha sonra ele geçirilmeyecek bir fırsat penceresi açar. Erken girişim programları, yeti yitimleri olan bebeklerin ve küçük çocukların gelişimlerinde olabilecek gecikmeleri en aza indirir ve bazı durumlarda da önler.
  • Bu programlar çocuk okula başladığında özel öğrenime ve ilgili hizmetlere duyabileceği gereksinimi azaltabilir ve bağımsızlığı artırabilir. Belirleyici öneme sahip bu erken yıllarda özel gereksinimleri saptanan ve gerektiği gibi ele alınan çocukların tam potansiyellerine ulaşma şansları daha fazladır.

Çocuk ne türden hizmetlere gereksinim duyar?

Riskli bebek ve gelişimsel gecikmeleri olan küçük çocukların gereksinimlerini karşılayacak şekilde düzenlenen erken girişim hizmetleri aile eğitimi, aile danışmanlığı, dil-konuşma ve odyoloji hizmetleri, fizik tedavi, psikolojik hizmetler, tıbbi hizmetler, erken tanı, tarama ve değerlendirme, sağlık hizmetleri, sosyal çalışma hizmetleri, teknolojik hizmetler, ev ziyareti ve bu hizmetlerin koordinasyonunu kapsamaktadır.

  • Kaba ve ince motor gelişimi için: “Fizyoterapi”
  • Dil ve konuşma terapisi için: “Dil ve Konuşma terapi”
  • Oral Motor gelişim için: “Dil ve Konuşma terapisi ve Fizyoterapi”
  • Bilişsel gelişim (düşünme ve öğrenme) için: “Bilişsel terapi”
  • Sosyal Uyum becerileri ve Aile desteği için: Psikolojik danışanlık hizmetlerinin bir ya da bir kaçından yararlanabilir
  • Bir erken girişim programının sağlıklı yürüyebilmesi için "İlgilil Hekimlerle" iş birliği içinde olmak erken girişim desteğinin başarısı için gereklidir.

Bir erken girişim programının sizin çocuğunuza nasıl yarar sağlayabileceği konusunda bir Çocuk Hekimiyle, Gelişim Nöroloğu ile ya da Yenidoğan uzmanıyla konuşabilirsiniz.

Erken Müdahalenin / Girişimin Faydaları:
(Yapım aşamasında)

Erken girişimi destekleyen bir kanıt var mı?

Evet! Erken girişim ve erken çocuk gelişimi alanlarında pek çok araştırma yapılmıştır. 1999'da Ontario Yönetimi tarafından yayınlanan bir raporda, erken girişimle ilgili araştırmalar incelenmiştir.

Bu raporda ortaya konulan bilgilerden bazıları aşağıdadır:

  • Bebeğin anne rahmine düşmesinden 6 yaşına kadar olan dönem, beyin gelişimi ve sonraki öğrenme, davranış ve sağlık üzerinde insan ömrünün başka herhangi bir dönemine göre en önemli etkiyi yapmaktadır. Girişim programları ne denli erken başlatılırsa, o denli etkili olur.
  • Yaşamın erken yıllarındaki, özellikle de ilk üç yıldaki beyin gelişimi yaşamın sonraki aşamaları için gerekli başa çıkma becerilerini belirler.
  • Ebeveynleri ya da bebeğin bakımını üstlenen diğer kişileri içeren erken çocuk gelişimi programları, evde çocukların bakımı ve kurulan iletişimi etkileyebilir. Bu durum yaşamın daha sonraki aşamalarında çocukların davranış, sağlık ve öğrenme ile ilgili sonuçlarını çok büyük ölçüde iyileştirebilir.

Diğer çalışmalar da şunları göstermiştir:

  • Daha yüksek zeka puanları, daha az davranışsal sorun, daha iyi uyku örüntüleri ve daha gelişmiş motor örüntüler dahil çocuklar için olumlu sonuçlar. – Ontario Bebek ve Çocuk Gelişimi Derneği [Ontario Association for Infant and Child Development (OAICD)], Elim 2001
  • Ulaşım güçlükleri, işten izin alma ya da zaman ayırma zorlukları vb. nedeniyle çocukları için daha  'geleneksel' girişim hizmetlerine erişmekte engellerle karşılaşan ailelere daha kolay ulaşma olanağı. – OAICD
  • Evde uygulanan girişim, ebeveynlerin gelişimsel açıdan uygun etkinlikleri çocuğun gündelik yaşam deneyimleriyle bütünleştirmelerine yardımcı olur. – OAICD
  • Erken girişim, okul çağına yumuşak geçişi kolaylaştırmak için çocuğun güçlü ve zayıf yönlerini saptayan iyi zamanlanmış, derinlemesine taramaları ve/veya tanısal değerlendirmeleri kapsar. – OAICD
  • Gelişimsel gecikmelerin bulunduğu çocuklar için “ara kapatıcı gelişim” (yani, en yüksek tempolu beceri kazanma) açısından en uygun yaş 30 aydır. Bu zamandan sonra beceri gelişimi önemli ölçüde yavaşlar. – Dr. Louis Rossetti, Ph.D.
  • Erken girişim uygulanan çocukların ebeveynlerinin çok büyük bir çoğunluğu hizmetlerden çok memnun olduklarını dile getirmekte ve hem çocukları hem de aileleri açısından olumlu sonuçlar bildirmektedirler. – ABD Eğitim Bakanlığı'nca yürütülen Ulusal Erken Girişim Boylamsal Çalışması [(National Early Intervention Longitudinal Study (NEILS)], 2004.

Erken Girişim Desteği konusunda nasıl daha fazla bilgi edinebilirim ?

  • Çocuk Hekiminizden, Gelişim Nöroloğunuzdan, Yenidoğan Uzmanınızdan ve konuyla ilgili diğer sağlık profesyonellerinden veya www.ribem.com.tr  adresinden bilgi edinebilirsiniz.