Çocuklar Nasıl Gelişir

Çocuklar Nasıl Gelişir?

Erken Çocukluk Çağı Gelişimini Anlamak

Her çocuk bir birinden farklıdır ve benzersizdir, her birisi kendine özgü bir kişiliğe sahiptir.
Bununla birlikte, çocukların çoğunun belirli bir zaman çerçevesinde ulaştıkları belirli gelişimsel dönüm noktaları vardır.
Çocuğunuzun size gülümsediği, ilk kez konuştuğu, emeklemeye başladığı ve başka şeylerde yetkinleştiği yaş, size ve doktorunuza, onun bu önemli gelişimsel dönüm noktalarını başarmakta ne kadar iyi olduğu konusunda ipuçları verebilir.

Çocukların Gelişimsel Dönüm Noktaları

Kaba Motor Beceriler

Kaba motor beceriler bebeklerin başlarını dik tutma, oturma, emekleme, en sonunda da yürüme, koşma, zıplama ve atlama hareketlerini yapabilmelerini sağlayacak kasların gelişmesini içerir.

İnce Motor Beceriler

İnce motor beceriler genel olarak ellerin, el bileklerinin, parmakların, ayakların, ayak parmaklarının, dudakların ve dilin küçük hareketlerini ifade eder.

Beslenme Becerileri

Yemek yaşamımızın büyük bir bölümünü oluşturur. Bu beceri beklendiği gibi işlev görmezse ya da stresli bir olaysa, gerilimin doğması kaçınılmazdır.

Konuşma Becerileri

Bebeğiniz sorularınıza yanıt veremiyor olsa bile, doğduğu andan başlayarak onunla konuşmanız yine de önemlidir.

Telaffuz

Telaffuz (sesletme) açık seçik sesler çıkarma yeteneğidir. Çocuklar, örnek alacakları uygun konuşma modellerini dinleyerek ve taklit ederek sesleri doğru üretmeyi öğrenirler. Telaffuz yaşamın ilk 8 yılı boyunca yavaş yavaş gelişir.

Bilişsel Beceriler

Her bebek kendi temposuyla gelişir, bu nedenle bebeğinizin toplumsal ve sorun çözücü becerilerini geliştirmesine yardım etmek için onunla birlikte yapabileceğiniz etkinliklerde bunu yalnızca bir rehber olarak kullanın.

Duyusal Beceriler

Duyusal İşleme Bozukluğu bulunan bir çocuk beş duyusundan gelen bilgileri işlemekte güçlük çekecektir.

Bebekler ve Çocuklar İçin Kaba Motor Beceriler

Kaba motor gelişim bir kişinin daha büyük, daha güçlü kaslarını içerir. Bebeğiniz büyüyüp çocuk olurken, onun başını dik tutmasını, oturmasını, emeklemesini, en sonunda da yürümesini, koşmasını, zıplamasını ve atlamasını sağlayacak olan şey bu kasların gelişmesidir.
Komşunuzun dokuz aylık çocuğu yürümeye başladığı halde sizin dokuz aylık çocuğunuz hala emekliyorsa, paniğe kapılmayın. Her bebek kendi temposuyla gelişir, dolayısıyla bunu yalnızca neyin bekleneceğini gösteren bir rehber olarak kullanın.
Her yaş aralığı için olağan motor gelişimi hakkında bazı bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Yaş Grubuna Göre Kaba Motor Beceriler

Kaba motor gelişimi daha büyük, daha güçlü kas gruplarını içerir. Çocuğun erken dönemdeki gelişiminde, onun başını dik tutmasını, oturmasını, emeklemesini, en sonunda da yürümesini, koşmasını, zıplamasını ve atlamasını sağlayan şey bu kasların gelişmesidir.

Erken Girişim Gelişimsel Gecikme Konusunda Yardımcı Olur

Özel Gereksinimleri olan çocuklar için, erken çocukluk çağında yapılan gelişimsel girişim, çocuğun olabildiğince iyi işlevsellik kazanmasına yardımcı olmak için spesifik yollar bulmak anlamına gelir.


Aşağıdaki tabloda 0-6 yaş aralığındaki bebekler ve çocukların Kaba Motor, Görme ve İnce Motor, Konuşma ve Dil, Kişisel Sosyal becerileri konusunda gelişimsel dönüm noktaları bilgilerini yer almaktadır.

Çocukların çoğunun belirli bir zaman çerçevesinde ulaştıkları belirli gelişimsel dönüm noktaları vardır. Erken Girişim, gelişimsel gecikmelerin görüldüğü çocuklara yardımcı olur; beslenmeyle ilgili ya da duyusal sorunlar, dille ilgili gecikmeler, kaba ve ince motor becerilerindede gecikmeler, da bireysel potansiyele ulaşmak için gerekli olan becerileri kazanamama gecikmeler bunlardandır.

Bebekler ve Çocukların Gelişimsel Dönüm Noktaları Tablosu

TABLO 1: 

YAŞ

Kaba Motor

Görme ve İnce Motor

Konuşma ve Dil

Kişisel Sosyal

6 hafta

Çekerek oturma: Baş geriye ve sırt yuvarlak.

Karından kaldırma: Baş kısa süre gövdeyle aynı düzlemde.

Yüzükoyun: Kalça yüksek, ama dizler artık karnın altında değil. Çene ara sıra kalkık.

Bakışını sabitler ve 900 izler

Ses çıkarır

Ses işitince susar.

Ses işitince irkilir

Gülümseme yanıtı verir.

3 ay

Çekerek oturma: Baş ancak hafifçe geriye. Baş ara sıra öne düşer.

Karından kaldırma: Baş gövde düzleminin üstünde.

Yüzükoyun: Kalça düz. Başını 450 – 900 kaldırır.

Elini fark eder.

Nesneleri bir yandan diğerine izler (1800).

Ellerini gevşek tutar.

Eline konulan nesneyi kavrar. Uzanmaz.

Sevinçle çığlık atar.

Başını sese çevirir.

Güler.

5 ay

Çekerek oturma:Baş geriye düşmez ve sırtı düz olarak oturur.

Yüzükoyun uzanma: Ayaklardan ağza.

Nesnelere uzanır.

Ayak parmaklarıyla oynar.

 

Ağzına koyar.

6 ay

Çekerek oturma:Başını yataktan kaldırarak bekler.

Destekle oturur.

Bacaklarıyla tam ağırlığını taşır.

Yüzükoyun: Göğsünü ve üst karnını yataktan kaldırıp elleriyle ağırlığını destekler.

Sırtüstünden yüzükoyuna yuvarlanır.

Bilek tarafından verilen küpü avucuyla kavrar.

Başını ve ellerini her yöne oynatır.

Gözlerini kısmaz (4 aydan sonra).

 

Tek heceli agular.

8 aylıkken kombine heceleri agular.


7 ay

Yataktan elleriyle destek alıp oturur.

Sırtüstünden yüzükoyuna yuvarlanır.

Kendi kendine bisküvi yer.

Nesneleri bir elinden diğerine geçirir.

Bezelye tanelerini tarar.

 

 

 

 

TABLO 2:

 

YAŞ

Kaba Motor

Görme ve İnce Motor

Konuşma ve Dil

Kişisel Sosyal

9 ay

Dengeli oturur. Öne eğilir ama ekseni etrafında dönemez.

Tutunarak ayakta durur.

Kendini yukarı çekerek kalkar.

İki parmakla zayıf kavrama.

(Makas tutuşu).

1 metreden, kulak seviyesinin üstünden ve altından gelen sesin kaynağını bulur.

Ara sıra kaşıkla beslenir.

Düşen oyuncağı arar. “HAYIR!” sözünü anlar.

10 ay

Karnı üstünde sürünür Kendini yukarı çekerek kalkar.

 

İşaret yaklaşımı. Taneleri itmek için işaret parmağını kullanır.

Elinden küpü bırakabilir.

 

El sallar.

Ninniyle oyun oynar.

11 ay

DÖRT ELLİ sürünür.

Ekseni etrafında döner.

Gezinir.

 

Anlamlı BİR sözcük söyleyebilir.

Saklambaç (cee) oynar.

1 yaş

Yatarken oturabilir, sürünürken ayağa kalkabilir.

Ayı gibi yürür.

BİR elinden tutulunca yürür.

İyi yürür (13 ay).

Tek başına ayakta durur.

İki parmakla sağlam kavrama.

İki küpü birbirine vurur.

Yüzleri ve binleri görür ve anlar.

Deyimleri anlar (örneğin, Ayakkabın nerede?).

Anlamlı 2-3 sözcük.

Baş seviyesinin üstünden

gelen sesi saptar.

Fırlatır (13 aylık).

Ağzına daha az alır.

Utanır.

15 ay

Merdivene yukarı sürünerek tırmanır.

Oyuncak almak için eğilir ve yardımsız doğrulur.(18 aylıkken en iyi)

İki küpü üst üste koyar.

Kendi kendine karalama yapar (15-18 ay).

Daha fazla sözcük.

İstediği nesneleri gösterir.

Sürekli kendine özgü sesler çıkarır.

Ayakkabısını çıkarır.

Bardaktan içer (alıp bırakabilir) ve kasıkla yiyebilir (ama döker)

Ağza alma biter.

18 ay

Tırabzana tutunarak veya bir elinden tutulunca merdivenden inip çıkar.

Oyuncaklarını çeker veya bebeğini taşır.

Sandalyede oturur.

Üç küpü üst üste koyar.

Kendi kendine karalama yapar.

Görme testi: Resim levhaları. El başatlığı (18-14 ay).

Vücudunun 2-3 bölgesini gösterir.

Resim Kartları – birini tanır.

Ev işlerini taklit eder.

Tuvaleti öğrenmiştir.

Kaşığı iyi kullanır.

Fırlatmayı bırakır.